پل تاریخی کرج که با نام پل دختر هم شناخته می‌شود از سازه‌های دوره صفويه است که بر روی رودخانه کرج ساخته شده است. اين پل بر بقایای پلی کهن‌تر منسوب به دوره سلجوقی ایجاد شده است و بازسازی آن در دوره صفوی به اين سازه نمای پل‌های دوره صفوی را داده است. این اثر که با نام پل دختر کرج با شماره ۳۵۰۱ در تاریخ ۲۵/۱۲/۱۳۷۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده، در سالیان گذشته بازسازی و مرمت شده است به گونه ای که شکل نخستین آن تا اندازه ای دگرگون شده است.

پل تاریخی كرج كه در بخش خاوری شهر کرج و در کنار ساختمان تاریخی صمصام منسوب به دوره سلجوقی قرار گرفته است، به دلیل چشم انداز شهری آن توانایی تبدیل به منطقه گردشگری را داراست.

ویژگیهای فنی

درازای پل نزدیک به ۶۱ متر و پهنای آن بيش از ۷ متر است. پايه مياني پل، جرز قطوري است که دهانه‌هایی در درون آن و در دو طبقه (روی هم رفته چهار دهانه) جایگزین شده تا گذشته از آزاد کردن پل از بار افزون، بخشی از جریان رود در هنگام طغیان را از خود رها کند و از فشار آب بر سطح پايه جلوگیری شود. دهانه‌های بالایی از راه راهروهایی به دهانه بزرگ و کوچک کناری پیوند دارد. طاق دهانه‌های بزرگتر با کمان نيم دايره اجرا شده است، در حالی که کمان دهانه‌های طبقه دوم، به شکل جناغی است. راه دسترسی به دهانه‌های طبقه دوم، از طریق راه پله‌ای است که در دهانه کوچک جایگذاری شده است. اين دهانه‌ها همچنين محلی براي استراحت و اتراق به شمار می‌رفته است.ستون‌های کناری پل، به جای استوار شدن بر بستر رودخانه بر صخره‌ها و شيب دو سوی رودخانه قرار گرفته است و بیشتر از قلوه سنگ و ملات ساروج ساخته شده است اما بدنه اصلي پل با آجر بنا شده است. به ويژه طاق دهانه بزرگتر با دو لايه آجر ساخته شده است. سازه اصلی و باربر که به صورت پله‌ای از پايه تا تاج طاق ادامه دارد، با سه پله به نقطه بالایی پل می‌رسد و براي پر کردن سطح پله‌ای و ناصاف آن طاق دومی ساخته شده است. روی هم رفته، نمای پل به سبب کمان بزرگ آن، داراي شکوه چشمگیری است و چشم‌انداز زيبایی را بر روی رودخانه کرج پديد می‌آورد.

پیشینه تاریخی

حمدالله مستوفی، از رودخانه کرج و پلی با يک طاق به نام پل خاتون ياد می‌کند که به یادبود زبیده خاتون، همسر محبوب هارون‌الرشيد، نامگذاری شده است. با نگاه به بخش اصلی پل دختر کرج که يک دهانه طاقدار بزرگ است، و ديگر اينکه آثار و بقاياي مواد و مصالح متعلق به دوران پيش از عصر صفوي هنوز در آن قابل تشخيص است، احتمال می دهند که اين پل همان پل مورد نظر حمدالله مستوفی است که در دوره صفوی با دگرگونی اندکی بازسازی شده باشد. با این حال برخی آن را مربوط به دوره سلجوقيان در سده های پنجم و ششم هجری می دانند که در آن زمان از طریق این پل پیوند ميان ری با قزوين و باختر را برقرار می‌شده است.به هر روی در این که این پل در دوران صفوی بازسازی شده و دگرگونی بنیادین داشته است، تردیدی نیست.

بازسازی پل

اين پل به مرور زمان و بر اثر عوامل طبیعی از جمله جاری شدن سیل و ریزش باران دچار فرسودگی شدید شده و به دلیل كاهش استحكام‌ پایه‌های آن در معرض فرو ریختن و نابودی بوده است.در سال ۱۳۸۸ بازسازی و بهسازی پل آغاز شد. برای فراهم ساختن بازدید و گذر گردشگران روی این پل تاریخی و بکارگیری از فضای پیرامون پل که دربرگیرنده ی رودخانه و بستری سبز است ساماندهی روی پل انجام گرفت. بدین منظور پل درحال سنگفرش شدن است و همچنین دو جان پناه در دو سوی پل جاسازی شده و دو پلکان ورودی برای آمد و شد در دو سوی پل انجام شده است.