به نام خدا

            در  روز چهار شنبه مورخه 4/1/91 به همراه تعدادی  از همکاران برای آگاهی از نحوه ی فعالیت های آرشیو ملی ایران به آن مکان رفتیم .ابتدا راهنما ضمن خوشامد گویی در باره ی فعالیت های این مرکز و بخش- های آن از قبیل بخش مدیریت، معاونت،مرمت اسناد،آزمایشگاه شیمی  ،تالار پژوهش،کتابخانه و تاریخ شفاهی توضیحات مختصری ارائه نمودند سپس بازدید آغاز شد.

    در بخش مرمت اسناد،کارشناس ترمیم در خصوص انواع ترمیم فرمودند که دو نوع روش داریم: روش خشک مخصوص اسناد خطی  و روش خیس مخصوص اسناد چاپی.ابتدا با استفاده از کاغذ تیشو ی ژاپنی که بسیار نازک است یک لایه پشت سند را می پوشانیم و سپس ترمیم بخش های ریخته شده انجام می شود . ضخامت کاغذ استفاده شده بر اساس کاغذ سند است و رنگهای استفاده شده همگی دارای منشأ گیاهی از قبیل:چای زعفران،  گل بنفشه و ... می باشند. سپس از ترمیم نقشه ی فرشی  قدیمی بازدید شد .بخش بعد آزمایشگاه شیمی بود. اسنادی که وارد این مرکز می شوند در صورت وجود آلودگی هایی از قبیل کپک ،قارچ،کرم کتاب خوار و ... ابتدا به این بخش فرستاده می شوند تا با کمک دستگاه های مخصوص رفع آلودگی شوند .با استفاده از گازهایی آلودگی ها را از بین می برند و سپس در دستگاه خلأ قرار می دهند پس از آن اسناد باید دو روز در معرض هوای آزاد قرار گیرند تا بوی آنها از بین برود زیرا استشمام این بو برای انسان خطرناک است.بعد آنها را به بخش ترمیم می فرستند.دستگاههای موجود در این آزمایشگاه در ایران منحصر به فرد است و اسناد از شهرستان های دیگر جهت پاکسازی فرستاده می شوند.ایشان تأکید کردند برای مرمت اسناد در منزل به هیچ وجه از چسب و سوزن استفاده نشود زیرا خرابی جبران ناپذیری بر جای می گذارد.در ضمن چندین نمونه اسناد مربوط به سالهای 1323 و نیز تصاویر ترمیم شده ای از کتاب یوسف و زلیخا،ناصرالدین شاه و... مشاهده شد.بخش دیگر تالار پژوهش و کتابخانه بود .در این تالار چندین کامپیوتر در اختیار پژوهشگران قرار داده می شود .کسانی که به طور دائم یا موقت کارهای تحقیقاتی انجام می دهند،می توانند از تصاویر اسناد موجود در آرشیو استفاده نمایند،زیرا برنامه ای برای جستجو در سیستم ها وجود دارد که اطلاعات مفیدی در مورد تعداد اسناد موجود در آن موضوع،تاریخ اسناد ،محل نگهداری آنها و کد اسناد را نشان می دهد و مراجعه کننده در صورتی که اسناد در تهران نگهداری شود،می تواند فرم سفارش را پر کرده و از اسکن آنها استفاده کند.طبقه ی بالا کتابخانه بود که کتب بسیاری جهت استفاده ی پژوهشگران قرار داشت.بخش پایانی تاریخ شفاهی بود که در این بخش کارشناس محترم اظهار داشتند :با چهره ای سرشناس در موضوعات مختلف مثل تاریخ،سیاست،هنر،موسیقی،علم و... مصاحبه می شود و متن مصاحبه ها آرشیو می گردد.چنانچه مصاحبه شونده اجازه ی استفاده دهد،خلاصه ی متن در اختیار پژوهشگر قرار می گیرد.تصاویری از افرادی که مصاحبه شده بودند به همراه لوح فشرده ی متن سخنرانی آنها موجود بود.در هر بخش کارشناسان به پرسش های همکاران پاسخ دادند.بازدید از مرکز اسناد در ساعت 30/11 خاتمه یافت.

       بازدید دوم از دفتر انجمن علمی- ایرانی تاریخ بود .هدف از این بازدید آشنایی همکاران با فعالیتهای این انجمن و تشویق آنان به همکاری با آن بود. دکتر ولوی ریاست محترم انجمن ابتدا در خصوص تاریخچه تشکیل انجمن های علمی تاریخ در دنیا مطالبی فرمودند. از جمله اینکه ما در این زمینه حتی از کشورهایی چون ترکیه و افغانستان بسیار عقب هستیم .برخی کشورها با امکان رشد انجمن های علمی تاریخ خود توانسته اند برای خود به ناحق تاریخ سازی کنند یا مفاخر ملی ما را به نام خود ثبت نمایند.سپس از فعالیتهای انجمن در سطح کشور از قبیل برگزاری سمینارها،چاپ نشریه،گردش های علمی،همایشها و... گزارشی ارائه شد.ایشان اظهار علاقه کردند که دانش آموزان و نسل جوان بخش مهمی از این فعالیتها را بر عهده بگیرند و از معلمان تاریخ در انجمن استفاده شودزیرا در کشوری که هفت هزار معلم تاریخ دارد،باید تعداد اعضای انجمن بسیار زیاد باشد.اساتید بزرگی چون دکتر باستانی پاریزی،صادق آیینه وند،هاشم آقاجری،خانم نزهت احمدی و ... از اعضای این انجمن هستند.

       در پایان ایشان دو جلد آخر نشریه انجمن به نام « مطالعات تاریخ فرهنگی» را به همراه کتاب چکیده ی مقالات همایش «آموزش و پژوهش تاریخ در ایران،آسیب ها و راهکارها» به همکاران هدیه دادند.

    همکاران شرکت کننده این بازدید را بسیار سازنده ارزیابی کردند و خواهان استمرار این قبیل بازدیدها و آشنایی با عملکرد انجمن های تاریخی شدند.

 

زهرا طالبی – سرگروه تاریخ ناحیه یک کرج